Sahifeh Sajjadieh

4 - سپس آفريدگان را با اراده خود به راه راست راهی ساخت و آنها را در مسير محبّت خويش برانگيخت. كسانی كه اراده خدا آنها را بر ديگران مقدّم داشته يارای تأخير و عقب افتادن ندارند و نيز كسانی كه مشيّت الهی آنان را از ديگران عقبتر انداخته است قدرت جلو افتادن ندارند.

5 -� و خدای متعال برای هر يك از جانداران، رزق معلومی را تقسيم نموده است، كه هرگز نتواند آن كس كه برايش رزق زيادی مقدّر فرموده از آن بكاهد و كسی كه برايش اندك مقدّر نموده، بر آن بيفزايد.

6 - آنگاه خداوند در زندگی هر يك از آفريدگان، اجلی را معيّن نموده و برای آن پايانی را منظور داشته است، كه با گذر ايام عمر، به سوی آن گام بر می دارد. و با سپری شدن لحظات روزگار، آن اجل فرا می رسد. و آنگاه كه آخرين قدم را برمی دارد و عمر او به پايان می رسد، خداوند جان او را بگيرد و به سوی مقصدی كه دعوتش فرموده است يعنی ثواب وافر و بهشت برين يا شقاوت و دوزخ الهی، رهسپار سازد.

7 - اين، برای آن است كه بدكاران را به كيفر اعمال زشت خود برساند و نيكوكاران را بر اساس عدالت خويش، پاداش نيكو عطا فرمايد. پاك و منزه است اسماء او، و آشكار است نعمتهای او. هيچ كس حق ندارد از كار او باز خواست كند اما همگان در پيشگاه او مورد سؤال واقع می شوند.

8 - ستايش مخصوص خدايی است كه اگر شناخت حمد و ثنای خويش را با ابتلای بندگان به نعمتهای گوناگون و احسان های فراوان دريغ كند، بندگان در نعمتها و منّتهای الهی تصرف كنند و ستايش او انجام ندهند و رزق و روزی خويش گسترش دهند و شكر او ننمايند.

9 - در اين صورت از مرز انسانيت خارج شده و به حدّ حيوانيت سقوط كنند. چنانكه خداوند متعال در كتاب محكم خويش، آنها را چنين توصيف كرده است: حيوانند بلكه از حيوان گمراه ترند.

10 - و ستايش مخصوص خداست چرا كه بهره ای از معرفت خود را به ما ارزانی فرمود و از نعمت شكر خويش به ما الهام فرمود و برخی از درهای نامتناهی علم به ربوبيتش را به سوی ما گشود و ما را به مرتبه اخلاص در توحيد خويش راهنمايی نمود و از شائبه الحاد و شك در امرش دور كرد.

11-� او را چنان ستايشی كنيم كه در تمام عمر در شمار بندگان ستايشگر پروردگار باشيم و با ستايش خويش گوی سبقت را از كسانی كه به مقام عفو و خشنودی او سبقت گرفته اند برباييم.

12 -� حمد و ستايشی كه تاريكيهای عالم برزخ را برای ما روشن سازد و راه دشوار جهان آخرت را برای ما آسان گرداند و منازل ما نزد شاهدان صحنه محشر، شريفتر شود. روزی كه هر شخصی به پاداش و كيفر اعمالش می رسد و هرگز به كسی ستم نمی شود. روزی كه هيچ يار و ياوری نمی تواند كاری انجام دهد و [انسان های گرفتار عذاب ] ياری نمی شوند.

13 -� خدای را آنگونه ستايش می كنيم كه حمد و ثنای ما تا اعلی علّيين برسد و در كتاب مرقوم نزد شاهدان مقرّب الهی قرار گيرد.

14 -� ستايشی كه موجب چشم روشنی ما به هنگامی گردد كه چشمها از ترس و وحشت، برق زنند و خيره شوند. و ما به وسيله حمدمان روزی كه بدكاران رو سياه هستند نزد پروردگار رو سفيد شويم.

15 -� حمدی كه ما را از آتش دردناك الهی برهاند و در جوار كرم خدای، جای دهد.

16 -� ستايشی كه به ما توان آن بخشد تا بتوانيم با فرشتگان مقرّب الهی رقابت و همدوشی نماييم و در بهشت جاويد الهی و محلّ كرامت ربوبی با انبيا و رسل الهی همنشين شويم.

17 -� ستايش، مخصوص خدايی است كه برای ما اخلاق نيكو و صفات حسنه را بر گزيد.

18 -� و برای ما روزيهای پاكيزه ارزانی داشت و ما را بر همه آفريدگان برتری و فضيلت پايدار بخشيد. تا آنجا كه همه آفريدگان با قدرت كامل و عزّت الهی، مطيع و منقاد ما گرديدند.

19 -� ستايش مخصوص خدايی است كه جز باب نياز ما به سوی خودش همه درهای نياز را بر روی ما بسته است با اين حال، چگونه می توانيم او را ستايش كنيم و كی می توانيم از عهده شكر او برآييم؟

20 -� حمد از آن خدايی است كه ابزار بسط و گسترش را با ما در آميخت و اسباب قبض را برای ما قرار داد و ما را با نشاطهای زندگی كامياب نمود و جوارح انجام اعمال را در وجود ما آفريد. و با روزيهای پاك، به ما غذا داد و با فضل و كرم خود ما را بی نياز ساخت و با نعمتهای بی پايان خويش، بر ما منّت نهاد.

21 - آنگاه، برای اين كه طاعت ما را بيازمايد به ما فرمان داد و برای اينكه شكر و سپاس ما را آزمايش كند ما را از اموری نهی فرمود. با آنكه ما بندگان از امر او سر پيچی كرديم و بر مركب نافرمانی سوار شديم، اما او بر عقوبت ما مبادرت نكرد و در انتقام خويش تعجيل نفرمود. بلكه با رحمت خاصّ خود از روی لطف و كرم با ما مدارا نمود و با رأفت و مهربانی، از روی حلم و بردباری انتظار توبه و بازگشت ما را داشت.

22 - ستايش مخصوص خدايی است كه ما را بر توبه راهنمايی كرد، نعمتی كه فقط به خاطر فضل و كرمش از آن، بهره مند شديم. و اگر تنها به وسيله توبه، اهل فضل و كرم خدا به شمار آييم تحقيقا نعمت او نزد ما نيكو و احسان و فضل او بر ما، بسيار عظيم است.

23 - البته، سنّت خداوند در مورد توبه برای كسانی كه پيش از ما زندگی می كردند اين گونه نبوده است. همانا، خداوند آنچه خارج از توان و طاقت ما بود از ما بر داشته و جز به اندازه توان، به ما تكليف نفرموده و تنها به تكاليف سهل و آسان ما را موظّف ساخته است و برای هيچ كس، حجت و عذری باقی نگذاشته است.

24 - بنابر اين، شقی و زيان كار كسی است كه با معصيت پروردگار هلاكت خويش را فراهم می سازد. و سعادتمند و رستگار كسی است كه مشتاق و راغب خدا بوده از او اطاعت می كند.

25 - و ستايش مخصوص خداست. آنسان كه بتواند همه ستايشی را كه مقربترين ملائكه و بهترين خلق او و پسنديده ترين ستايشگران نزد او انجام می دهند شامل بشود.

26 - ستايشی كه فضيلت و برتری آن نسبت به ساير ستايشها بسان برتری پروردگار بر تمام خلق باشد.

27 - پس از همه حمد و ثناها، باز حمد و ثنا از آن اوست. در مقابل هر نعمتی كه به ما و بر همه بندگان گذشته و بازماندگان عطا فرموده حمدی سزای او است به اندازه همه اشيائی كه علم بی پايانش به آنها احاطه دارد. و در برابر هر يك از آن اشياء و موجودات، به اندازه چندين برابر عددشان حمدی ابدی و سرمدی تا روز قيامت سزای اوست.

28 - حمدی كه اندازه اش پايان ناپذير و شمارش بی حساب و مقدارش نامتناهی و زمانش پيوسته باشد.

29 - حمدی كه ما را به مقام عفو و طاعتش برساند و موجب خشنودی او و وسيله آمرزش گردد. و ما را به سوی بهشت خدا راهنمايی كند و از عذاب الهی حفظ نمايد و از غضبش ايمن گرداند و بر طاعت و بندگيش مؤيد بدارد و از معصيتش باز دارد و ياور ما بر ادای حق و انجام وظايف الهی باشد.

30 - حمدی كه ما را در شمار سعادتمندان و اوليای الهی قرار دهد و در صف آنان كه با شمشير دشمنان به شهادت رسيده اند در آورد. البته، او سرپرست و ستوده است.

2 - دعای دوم: درود و تحيّت بر پيامبر (ص)

1 - حمد و ستايش خدای را كه با نعمت وجود پيامبر بزرگوارش حضرت محمد صلّی الله عليه و اله بر ما منّت نهاد و بر امتهای پيشين و قرنهای گذشته چنين منّتی نگذاشت. و اين نعمت بزرگ را با قدرت بی پايان خويش بر ما عطا نمود، قدرتی كه هيچگونه عجزی در آن راه ندارد و كوچكترين اشياء از حيطه قدرت و علمش ناپديد نخواهد شد.

2 - او ما را خاتم همه امتها قرار داد و بر ملل گذشته برتری بخشيد. ما را بر منكران حضرتش شاهد و گواه قرار داد و بر مردمی كه بی ارزش و بی عزّت بودند غلبه و فزونی بخشيد.

3 - پروردگارا پس بر محمد صلّی الله عليه و اله كه امين وحی تو است و شريفتر و بزرگوارتر از همه آفريدگان تو می باشد و پيشوای رحمت و قائد خير است و كليد بركات است، درود و تحيّت فرست.

4 - آنچنانكه برای اقامه امر و فرمان تو جان خود را در طبق اخلاص گذاشت.

5 - و بدن خود را در معرض سختيها قرار داد.

6 - و در دعاهايی كه به درگاهت داشت عداوت خود را با خويشاوندان مشركش اظهار نمود

7 - و در راه رضا و خشنودی تو با بستگان و قبيله خود جنگ كرد

8 - و برای احيای دين تو از ارحام خويش نيز بريد

9 - تا آنجا كه نزديكان خود را كه بخدای يكتا ايمان نياوردند همه را از خود دور كرد

10 - و بيگانگان را كه حكم تو را اجابت كردند بخود نزديك نمود

11 - و در راه رضای تو با دورترين مردم كه ايمان آوردند دوستی كرد

12 - و با نزديكترين كسانش كه كفر پيشه كردند آهنگ دشمنی نواخت

13 - و در رساندن پيام تو خود را خسته كرد

14 - و نفس شريف خود را در راه دعوت به آيين و دين تو به رنج و سختيهای فراوان افكند.

15 - و عمری را با اندرز و نصيحت، به تربيت آنان كه دعوتت را پذيرفتند سپری نمود

16 - و از وطن خود به سوی بلاد غربت دور از شهر و ديار خويش و دور از محل اقامت و زادگاه خود و دور از جايگاه انس و الفتش با اراده ای پايدار در راه عظمت و اعزاز دين تو هجرت نمود و از تو ای خدای بزرگ عليه كافران ياری طلبيد

17 - تا خواسته اش در مورد غلبه بر كافران و منكران تحقق يافت

18- و آنچه در باره اولياء و دوستان تو تدبير نمود بحدّ تمام و كمال رسانيد.

19- و بر اصلاح امور امت قيام كرد در حاليكه فتح و پيروزی خود را با ياری تو طلب می كرد و بر ضعف خود به نصرت و ياری تو نيرو می گرفت.

20 - از همين رو بود كه در عمق خاك دشمن به جنگ آنها برخاست

21 - و در قرارگاه دشمن بر آنها هجوم برد،

22 - تا آنكه امر و فرمان حضرتت ظاهر شده و با وجود آنكه مشركان كراهت داشتند كلمه توحيد چيره گشت.

23 - پروردگارا، آن حضرت را در مقابل رنجها و سختيها كه در راه تو كشيده است رفعت مقام بخش و در فردوس برين، عاليترين درجات را به او عطا فرما

24 -� تا آن مقامی كه هيچ يك از ملائكه مقرّب و انبيا مرسل در منزلت و مقام، همتا و همسان او نباشند

25 - و او را در ميان اهل بيت پاكش و امت با ايمانش با شفاعت نيكو به بهترين وجهی كه وعده داده ای معروف كن.

26 - ای خدايی كه وعده تو نافذ است، ای آنكه قول و عهد تو با وفای كامل است، ای آنكه گناهان و سيّئات بندگان را به چندين برابر به حسنات تبديل می كنی، همانا تو صاحب فضل و كرم بزرگ می باشی.

3 - دعای سوم: ستايش و تمجيد فرشتگان

1 - پروردگارا درود فرست بر حاملان عرشت كه هيچ گاه از تسبيح ذات پاكت و تقديس حضرتت و از عبادت و بندگيت باز نايستند و خسته نشوند و هيچ تقصيری را در فرمانبرداريت بر كوشش و تلاش مقدّم ندارند و از حيرت به سوی تو غافل نشوند.

2 - و بر اسرافيل كه مأمور نفخه صور است و همواره منتظر فرارسيدن فرمان تو است تا كسانی را كه به قعر قبرهای خود بيهوش و محبوس در افتاده اند با نفخه صور هوشيار سازد.

3 - و بر ميكائيل كه نزد تو دارای جاه و مقام بلند است.

4 - و بر جبرائيل كه امين وحی و مطاع فرشتگان آسمان های تو است و در بارگاه قدس تو جای دارد و در نزد تو مقرّب است.

5 - و بر روح كه فوق فرشتگان حجابها است

6 - و بر آن روح كه از امر تو تكوّن يافته است. پس، ای پروردگار بزرگ بر همه آن فرشتگان درود و رحمت فرست و نيز بر فرشتگان ديگر كه از نظر مرتبه و مقام كمتر از آنها هستند و در آسمان ها سكونت دارند و اهل امانت و حفاظت نسبت به رسالتها و رسولان تو می باشند

7 - و بر آنانكه از كار و كوشش خسته نشوند و هيچ درماندگی از رنج و سختی طاعت نيابند و شهوتها و اميال نفسانی، آنها را از تسبيح و تنزيه تو باز ندارد و سهو و غفلتها از تعظيم جلال تو آنان را منع نكنند.

8 - هم آنان چشمهايشان چنان به حال خشوع و تذلل است كه اراده نگريستن به انوار جلالت نمی نمايند. و سرها به زير افكنده اند. آنان كه عشق و شوقشان به آنچه نزد توست فراوان است. شيفته ياد نعمتهای تواند. در برابر بزرگی و جلال كبريائيت متواضعند

9 - و بر آن فرشتگان كه چون دوزخ را بر گنهكاران خروشان ببينند می گويند: ای خدای منزه و پاكيزه ما تو را چنان كه سزاوار توست عبادت نكرديم

10 - پس بر همه آنان درود فرست، و نيز بر روحانيان از ملائكه ات و اهل منزلت و قرب در پيشگاهت، و حاملان پيام غيب به سوی فرستادگانت و امينان بر وحيت.

11 - و اصناف فرشتگانی كه آنان را به خود اختصاص داده ای و به وسيله تقديس خود ايشان را از خوردنی و آشاميدنی بی نياز نموده ای و در اندرون طبقات آسمان هايت مسكن داده ای